Kniepertjes

Hollandse Nieuwjaars eet-tradities?  Hebben we die dan, hoor ik je denken. Jazeker. We hebben er zelfs best veel. Vaak zijn ze lokaal en weten we daar in de rest van het land weinig van. Jammer, want het zijn echt leuke tradities met mooie achtergronden. Een van de dagen in het jaar waar we heel veel tradities hebben is op Nieuwjaarsdag. Met de oliebollen nog maar net achter de kiezen staan er op 1 januari nieuwe gerechten klaar om het jaar goed te beginnen. En ik heb ze vandaag voor je op een rijtje gezet.

Duivekater op schilderij Jan Steen

Duivekater op een schilderij van Jan Steen dat in het Rijksmuseum hangt. 

De duivekater

De Romeinen gaven elkaar geschenken ter ere van het nieuwe jaar. En dat gebruik name ze ook mee naar de Lage landen. Zij zagen brood als een vruchtbaarheidssymbool en daarom gaven ze elkaar bij het begin van een nieuw jaar zoet gebak gevuld met rozijnen of vruchten. 

De rest van het jaar moest de gewone man van toen het stellen met het minder smakelijke roggebrood. Rogge groeide in Nederland en was dus goedkoop, maar tarwe voor witbrood moest geïmporteerd worden omdat het in Nederland te koud is voor dit gewas. Het was daardoor te duur voor de gewone bevolking dus aten zij roggebrood. Behalve dus met nieuwjaarsdag.

Een van de feestbroden die we nu nog kennen is de Noordhollandse Duivekater. Deze wordt gegeten rond alle feestdagen, dus ook met Pasen en Pinksteren. In het bakkerijmuseum ‘In de gecroonde Duyvekater’ op de Zaanse Schans bakken ze nog Duivenkaters. 

Tilburgse nieuwjaarskoek van bakkerij Govert van Nunen uit Tilburg.

Tilburgse nieuwjaarskoeken 

Een culinaire Nieuwjaarstraditie die nog helemaal levend is, is die van de Tilburgse nieuwjaarskoeken. Ze zijn bij vele bakkers in de stad vers verkrijgbaar. 

De Tilburgse nieuwjaarskoek is een platte, ovale, bruine koek waarop met sierlijke witte eiwit-suikerletters ‘Gelukkig Nieuwjaar’ is gespoten. De traditie komt voort uit de tijd dat Tilburg nog een bloeiende industriestad was en de fabrieksbazen de werknemers met nieuwjaar trakteerden op deze speciale koek. Een zekere bakker Maas uit de Heuvelstraat kwam op het idee om de receptuur wat aan te passen en er de huidige ovale koek van te maken. Zijn recept is inmiddels overgenomen door bakkerij Govert Nunen op de Westermarkt.  

Maar ook vele andere bakkers in de stad verkopen de koek. Het recept is een zorgvuldig bewaard geheim! De koek lijkt op de Duitse Lebkuchen maar heeft in plaats van gember een duidelijke honingsmaak.

Kniepertjes

Kniepertjes 

In het noorden van Nederland, en dan vooral in Drenthe en Groningen eten ze met oud en nieuw kniepertjes. Veel mensen maken ze zelf met een speciaal wafelijzer. Kniepertjes zijn er in platte vorm, maar je kunt ze als ze nog warm zijn ook in een vorm vouwen. En zo kwam ooit iemand op het idee om er een rolletje van te maken. En die te vullen met slagroom.  Volgens sommige eet je met oudjaar de platte kniepertjes en mag je met nieuwjaar los gaan met een opgerolde vol slagroom.

In Coevorden brak in 1770 een gigantische rel uit rond de kniepertjes. Deze werden op Nieuwjaarsdag aan de armen uitgedeeld. Maar toen kwam iemand op het slechte idee om dat te verbieden. Dat heeft de stad geweten. Er braken enorme rellen uit en het idee werd snel ingetrokken. Nog steeds worden in Coevorden op Nieuwjaarsdag kniepertjes gebakken. 

Zeelandse zoute bonen met spek 

In Zeeland eten ze op nieuwjaarsdag geen koekjes maar zoute bonen met spek. De bonen werden in de zomer al in het zout gelegd en dan met Nieuwjaarsdag gegeten als lekkernij. Tegenwoordig zijn de bonen ook in de winter uit het buitenland verkrijgbaar voor ons, dus zien we het niet meer als heel bijzonder. Maar in Zeeland eten veel families nog traditioneel zoute bonen met spek op nieuwjaarsdag. 

Snijbonen, de basis van de Zeeuwse zoute bonen

01.01.2019
Geplaatst in Hollandse tradities
0 reacties

Ben je nog op zoek naar een makkelijk dessert dat bij iedereen in de smaak valt. Ga dan voor de homemade tompouce. Je maakt hem van bladerdeeg en terwijl dat in de oven bakt maak je de vulling. En dat is banketbakkersroom. Niet uit een pakje maar zelfgemaakt, want dat is vele malen lekkerder. En moeilijk is het ook niet. Verder deed ik er voor de volwassenen nog wat kersen die ik bewaard had in brandewijn bij. That’s all en je bent verzekerd van blije gezichten! Fijne feestdagen alvast!

Homemade Tompouce

Ingrediënten

  • bladerdeeg 1 plakje per persoon
  • 1 pot kersen
  • 1 ei, geklutst
  • suiker
  • Voor de banketbakkersroom heb je nodig:
  • 80 gr suiker
  • 1 vanillepeul
  • 3 eierdooiers
  • 35 gr bloem
  • 350 ml melk 

Bereiding van het bladerdeeg

Verwarm eerst de oven voor op 200 graden. Haal dan het bladerdeeg uit de diepvries en laat het ontdooien.

Neem vervolgens een pot kersen, haal er een aantal kersen uit en doe die in een schaaltje. Overgiet deze met wat brandewijn, wodka of gin en laat een paar uurtjes staan.

Snijd de bladerdeegplakjes door de helft en leg ze op een met bakpapier bekleedde bakplaat. Bestrijk de bovenkant met wat van het eimengsel en bestrooi met suiker. 

Schuif het bladerdeeg in de oven en laat daar 10-15 minuten in bakken. Check ondertussen of het niet te hard gaat, want de baktijd verschilt per oven.

Bereiding van de banketbakkersroom

Meng voor de banketbakkersroom: suiker, bloem en de eidooiers in een kom door elkaar. Roer door tot de eieren helemaal opgenomen zijn.

Snijd de vanillepeul overdwars in en schraap het merg eruit. Doe dat samen met de melk in een pannetje. Doe de rest van de vanillepeul in je suikerpot voor lekkere vanillesuiker!

Verwarm dan de vanillemelk en roer met een garde de vanille door de melk.  Zodra het begint te koken draai je het vuur meteen uit. Voeg een klein beetje melk toe aan het eimengsel en roer dit goed door tot de melk helemaal is opgenomen.

Voeg vervolgens de rest van de melk in delen toe en roer tot het een egaal mengsel is.

Giet het mengsel weer terug in de pan en zet het vuur aan. Breng aan de kook, maar blijf steeds roeren. Neem daarbij ook de bodem van de pan goed mee. De room is goed als het eruit ziet als dikke vla.

Giet de room in een schone schaal en dek deze af met een laagje suiker dat je over de room strooit. Dit voorkomt dat er een dik vel op de room komt.

Haal de bladerdeegplakjes uit de oven en laat ze afkoelen.

Laat de room ook afkoelen en zet de schaal dan in de koelkast om helemaal af te koelen. 

De finishing touch

Voor het serveren leg je een plakje bladerdeeg op een bord. Doe daar een flinke schep van de banketbakkersroom op. Leg daar weer een plakje bladerdeeg bovenop en bestrooi met poedersuiker. Garneer eventueel met de kersen. 

Bewaren: 

In de koelkast blijft de room afgedekt 4-5 dagen goed. Je kunt het ook invriezen en dan tot 3 maanden bewaren.

Homemade tompouce 

21.12.2018
Geplaatst in zoetigheden
0 reacties

Ik heb hier een heerlijk recept voor de feestdagen. En wel: Ravioli met pompoenvulling. Zelfgemaakte pasta is echt het lekkerste wat er is en behalve bloem en ei heb je alleen wat spierballen en geduld nodig. Er staat op internet veel onzin over het zelf maken van pasta. Ik geef je hier het makkelijkste recept voor het deeg en een heerlijk simpel recept voor de vulling.

Recept ravioli met pompoenvulling

4 personen-2 uur incl. deeg laten rusten-redelijk makkelijk

vegetarisch gerecht- bevat: lactose en gluten

pasta ravioli

Ingrediënten

  • 200 gr gewone (zachte) bloem
  • 200 gr harde bloem (semola van deCecco)
  • snuf zout
  • 4 eieren (maat M)
  • 1 pompoen
  • kruidenmix Al Andalus van Jonnie Boer (Euroma)
  • olijfolie
  • zure room
  • losgeklopt ei
  • bakje kastanje champignons
  • scheutje rode port of druivensap
  • extra: pastamolen en raviolimal







Ravioli-mal

Bereiding van de pasta

Doe eerst de twee soorten bloem en het zout in een kom en meng goed door elkaar.

Stort dan de bloem op een schoon werkvlak en maak er een berg van.

Maak vervolgens een kuiltje in het bergje meel op je werkvlak. Breek de eieren in het midden en kneed ze langzaam door het deeg totdat er een soepel en glad deeg ontstaat.

Maak hier een bal van. Bestuif de bal met wat bloem en pak hem in plasticfolie in. Laat dit in de koelkast 1 uur rusten.

Bereiding van de vulling en de saus

Zet ondertussen je oven aan op 200 graden. Schil de gehele pompoen en snijd hem in 4 stukken. Neem 4 el kruidenmix en meng die met 2 el olijfolie. Smeer daar de pompoenstukken mee in en zet ze in een schaal in de oven. 

Snijd dan de champignons in stukjes, bak deze in een bakpan met ruim roomboter en laat dit even staan. 

Verder met de pasta-bereiding

Haal vervolgens de bal deeg uit de koelkast, verdeel die dan in vieren en druk de stukken goed plat. Bestuif ze met wat bloem en haal het deeg door de breedste stand van de pastamachine of ga flink tekeer met je deegroller.

Haal het deeg dan steeds door een dunnere stand van de machine of ga nog steeds flink tekeer met je deegroller. Voor ravioli gebruik ik stand 7 op de pastamachine. En rol je rot tot je een lekker dune plak pasta hebt. Je moet er immers 2 op elkaar plakken en te dik smaakt niet lekker!

Haal de pompoen uit de oven en laat iets afkoelen. Pureer hem dan en vermeng de puree met 3 el zure room. Voeg naar smaak zout en peper toe. 

Vorm van de pasta maken

Leg een plak pasta op de ravioli mal en druk deze goed aan (met een deegroller is het handigst) vul de rondjes met de pompoen. Bestrijk het deeg met wat losgeklopt ei en leg er weer een plak pasta bovenop. Druk weer goed aan zodat ze stevig op elkaar vast zitten. Keer de mal om en de ravioli valt er vanaf. 





Ravioli uit de mal

Als je nu geen mal hebt is het zaak vierkantjes van 5×5 cm te snijden met een mes. Leg in het midden een theelepeltje van de pompoenvulling, smeer in met losgeklopt ei en leg er weer een vierkantje deeg bovenop. Goed aandrukken en klaar. Zo’n handig kartelwieltje maakt ook nog eens mooie randjes. 

Zet een grote pan met water op het vuur voor de pasta. Maak ondertussen de saus af door de champignons weer op te warmen. Sprenkel er wat port of druivensap overheen en voeg een flinke scheut slagroom toe. Breng op smaak met zout en peper en laat even zacht pruttelen.






Ravioli koken

Kook ondertussen de pasta in het kokende water. Als de ravioli naar boven komen zijn ze al gaar. Dat is binnen een minuut of 5! Verdeel de ravioli over de borden en schenk er wat saus overheen. Besprenkel dit met nog wat extra vierde olijfolie en geraspte Parmezaanse kaas. Dien direct op en eet smakelijk!

Ravioli met pompoenvulling en champignonsaus


14.12.2018
Geplaatst in pastagerecht
0 reacties

gegratineerde bloemkoolIk heb hier een heerlijk recept van gegratineerde bloemkool voor je. De Hollandse bloemkolen kosten nu per stuk maar 1 euro in mijn supermarkt om de hoek. Waar die boeren dat van doen is me af en toe een raadsel. Maar goed, ik steun ze graag door lekker veel Hollandse bloemkool te eten. En dat kan makkelijk met al die heerlijke recepten die we tegenwoordig hebben. Toen ik klein was kookte mijn moeder de bloemkool altijd tot snot. Met een beetje mazzel kwam er  een sausje overheen, maar meestal moesten we het doen met een snufje nootmuskaat. O, wat vond ik het vreselijk om die zachte groente te eten. Daarom ben ik zo blij dat ik op tijd ontdekt heb dat groenten echt heel lekker kunnen zijn, mits je ze goed bereidt. En deze is ook weer helemaal de moeite waard als je eens ‘bloemkool anders’ wil. 

Lees verder

12.12.2018
Geplaatst in Groenten
0 reacties

Stoofpotje met bier 

Het is weer Makkelijke Maandag en vandaag heb ik een stoofpotje met bier voor je. Heerlijk comfortfood om de regen en de kou te trotseren. Ik maak regelmatig stoofpotjes en soms ook met bier, tenminste als we die nog op voorraad hebben. Zo maakte ik dit stoofpotje met een lekker bokbiertje. Ik verwerkte er ook nog een paar overgebleven pepernoten in. Dat is een beetje zoet en geeft het stoofpotje een heerlijke extra smaak. Dus begin de week goed en vul je huis met de heerlijke geuren van een zelfgemaakt stoofpotje. 

Recept Stoofpotje met bier

4 personen-2 uur incl. suddertijd-redelijk makkelijk

bevat: vlees-lactose-gluten

Baarns bier
Baarns bier

Ingrediënten

  • 1 kg sucadelappen, in blokjes gesneden
  • roomboter
  • 2 uien
  • 2 laurierbladeren
  • 4 kruidnagelen
  • appelstroop
  • flesje bokbier
  • balsamico azijn
  • 1 ltr rundvlees bouillon
  • pompoen
  • wortel
  • pot zilveruien
  • oude pepernoten (optioneel)

Bereiding

Bestrooi het vlees eerst ruim met  zout en peper. 

Verhit vervolgens een flinke klont roomboter in een  grote braadpan en bak het vlees   rondom  goudbruin. Doe dit zo snel mogelijk zonder het vlees aan te branden. Het is wel zaak dat het vlees snel dichtschroeit. Schep het vlees uit de  pan en zet het even apart.

Zet het vuur lager. Voeg dan aan het achtergebleven bakvet de uien toe en bak ze in 2 minuten glazig. . Voeg  daarna weer het vlees toe samen met de laurier, kruidnagelen, appelstroop en bier. Laat dit een uurtje pruttelen.

Doe er dan 2 el balsamico azijn bij en laat weer aan de kook komen. Laat weer een uurtje pruttelen. Houd wel in de gaten dat het vlees vochtig blijft en niet inkookt.

Aceto balsamico di Modena La Vedetta
Aceto balsamico di Modena La Vedetta

Voeg op het laatst de zilveruien en een handje fijngestampte kruidnoten toe.  Deze laatste geven een extra zoete smaak aan de stoofpot. Als je wil kun je ook nog wat balsamico azijn toevoegen. 

Proef je stoofpot en breng eventueel verder op smaak met zout en peper. 

stoofpotje met bier
Stoofpotje met bier

10.12.2018
Geplaatst in vleesgerecht
0 reacties

kip fricasseeIk heb een heerlijke kip fricassée voor je. Nu zul je denken wat is een fricassée. Nou dat is een Franse naam voor vlees, meestal kip of kalf, dat langzaam gegaard is in een roomsaus. Het recept dat ik vandaag met je deel werd ooit gekookt in Topchef toen ik daar de eindredactie van deed. Ik maakte het recept thuis na en het werd een instant succes. Daarna ben ik het een beetje vergeten, maar afgelopen weekeinde had ik ineens zin in dit recept. Het bijzondere is namelijk dat je je kip afblust met azijn en er dat geeft een bijzondere smaak aan de roomsaus.  Het is dus een roomsaus met een zuurtje. Superlekker en zeer geschikt voor de feestdagen!

Lees verder

07.12.2018
Geplaatst in vleesgerecht
0 reacties

kruidnoten
Ja, je hebt vast al heel veel recepten voorbij zien komen, maar dit zijn toch echt de lekkerste kruidnoten. Je bereidt ze namelijk zelf en dat alleen al maakt ze extra lekker. Het belangrijkste bij zelf maken is welke speculaaskruiden je gebruikt. Je kunt gewoon een potje uit de supermarkt kopen, maar die liggen er al een tijdje en smaken vrij vlak. Je kunt een mix kopen in een delicatessenzaak, dan heb je wel iets veel beters zoals de mix van Jacob Hooy of je maakt zelf een speculaasmix. Het is helemaal aan jou. Welke speculaaskruiden je ook koopt, je zult merken dat ze allemaal heel verschillend zijn. Welke kruiden je het lekkerst vindt is aan jou. Een ding is zeker, ze zijn allemaal lekkerder dan de kruidnoten uit de winkel.

mini Sinterklaas

Lees verder

04.12.2018
Geplaatst in Hollandse tradities, zoetigheden
0 reacties


Ik heb hier iets super makkelijks en tegelijk bijzonders: een hartige broodtaart. je maakt hem van oud (stok)brood met eieren en melk. Daarbij kun je dan nog restjes groenten en kaas doen. Ik maakte deze broodtaart met 2 soorten kaas en wat groenten erbij. Het is echt heerlijk winters comfortfood dat je ook heel goed als stevige lunch kan serveren. Bijvoorbeeld na een flinke boswandeling!

Lees verder

03.12.2018
Geplaatst in hartige taart
0 reacties

Winterse maaltijdsoep
Gisteravond stond hier thuis deze winterse maaltijdsoep op het menu. Zoonlief was ziek naar huis gekomen en lag de hele dag te snotteren en hoesten op de bank. Daar waren duidelijk wat extra vitaminen nodig die makkelijk naar binnen te lepelen zijn. Dan is de goeie ouwe minestronesoep een uitkomst. Het zijn instant vitaminen en ultiem comfortfood tegelijk. Wat wil je nog meer. 

Lees verder

29.11.2018
Geplaatst in soep
0 reacties

bloemkooltaartDeze maandag heb ik een lekkere bloemkooltaart voor je. Na de bloemkoolpizza is het toch eens tijd voor een nieuwe variant, niet waar? Ik deed mijn inspiratie voor deze taart op uit het boek Plenty van Ottolenghi, maar gaf er vervolgens een Hollandse draai aan. De taart is lekker als onderdeel van de maaltijd, maar past ook prima in de lunchbox en doet het ook goed op de borrelplank. Kortom met deze groentehap kun je alle kanten op. Goede start van de week dus!

Lees verder

26.11.2018
Geplaatst in hartige taart
0 reacties